Ñònh höôùng baèng Ñòa baøn

 

Điểm tập trung Bắc Từ trường của Trái Đất nằm ở trên đảo Bathustle thuộc miền Bắc nước Canada. Do đó, tất cả những loại nam châm (hoặc những kim loại có từ tính) trên địa cầu đều có một cực chỉ về hướng Bắc.

Khi sử dụng địa bàn, ta cần nhớ rằng hướng Bắc của la bàn (Bắc Từ) không trùng với hướng Bắc của cực (trục) Trái Đất. Độ lệch đó gọi là Độ Từ Thiên.

Độ Từ Thiên thay đổi tùy theo vị trí nơi ta đứng trên Trái Đất. Ở một số nơi, Độ Từ Thiên còn thay đổi theo thời gian.

Ở nước ta, Bắc la bàn xem như gần trùng với hướng bắc của quả đất. Độ Từ Thiên không quá 1 độ.

 

Địa bàn có 2 loại thông dụng:

Loại có kim (1 đầu có từ tính) quay trên 1 trục và chỉ hướng Bắc

Loại không có kim mà chỉ có 1 mặt tròn trên có khắc mũi tên và luôn chỉ về 1 hướng hoặc ghi số O và chữ N

Cách chế tạo 1 địa bàn:

Dùng một thỏi nam châm chà sát theo một chiều. Một lúc sau, kim sẽ nhiễm từ tính. Nếu không có nam châm, có thể dùng cái tua-vít, dao bỏ túi đa năng… những vật dụng này thường mang sẵn một từ tính nhẹ.

Dùng 1 lưỡi lam cũ hay 1 miếng thép mỏng rồi chà xát một chiều trên bàn tay hay trên tóc, sẽ nhiễm từ tính nhẹ.

Lấy một sợi dây điện (còn vỏ cách điện) cuộn thành một cái lò xo chung quanh một cái kim cho gọn và đều. Tuốt vỏ hai đầu dây, và nối với hai đầu một cục pin. Trong vài phút, kim sẽ mang từ tính.

 

Cách sử dụng địa bàn:

Đối với địa bàn ta mở nắp (nếu có), đặt lên mặt phẳng nằm ngang. Kim nam châm sau khi giao động sẽ đứng yên, đầu mũi tên sẽ chỉ về hướng Bắc

Đối với kim đã nhiễm từ tính ta gắn vào một vật nổi nhỏ như: miếng bấc, lá khô, gỗ nhẹ… rồi thả nổi trên mặt nước. Hai đầu kim sẽ tự động xoay về hướng Nam Bắc. Hay thả nổi kim nhiễm từ tính đã dính dầu (bằng cách cọ vào sống mũi hay chà lên tóc) rồi thả một cách nhẹ nhàng lên mặt nước, kim sẽ tự nổi mà không cần vật đỡ.

 

Đối với miếng thép hay lưỡi lam cũ đã nhiễm từ ta treo lơ lửng trên một sợi tơ tằm, tơ nhện hay các loại dây không bị vặn xoắn (vì sẽ làm cho vật bị treo quay vòng vòng). Sau một hồi chao đảo lắc lư, miếng thép sẽ ổn định và cho chúng ta hướng Nam Bắc. (Nếu trời có gió, các bạn có thể thả miếng thép vào trong một cái chai, ly hay một vật che chắn nào).

 

LƯU Ý:

Do ảnh hưởng của từ trường tại mỗi vị trí trên trái đất khác nhau nên địa bàn cũng có phần sai lệch. Để an toàn và chính xác khi sử dụng ta nên tránh các vùng có ảnh hưởng như: dây điện cao thế, đường xe lửa, súng đạn, vật bằng sắt....Vì từ tính ở những nơi này sẽ làm sai lệch độ chính xác của địa bàn. Nếu để gần lửa nam châm sẽ mất từ tính

- Một số lời khuyên khi đi lạc

- Phòng ngừa hỏa hoạn trong nhà

- Cách nấu ăn và tạo ra lửa trong trại

- Định hướng bằng điạ vật

- Định hướng bằng bản đồ

- Định hướng bằng hoa gió

- Các loại lều thường gặp

- Hướng dẫn làm mặt nạ hóa trang

- Biển trời của ta